اگر COBIT را به صدها کنترل برای تیکزدن تبدیل کنیم، احتمالاً اصل ماجرا را از دست دادهایم؛ حاکمیت باید تصمیم بهتر درباره ارزش، ریسک و منابع ایجاد کند.
COBIT برای این مفید است که اهداف کسبوکار را به اهداف حاکمیت و مدیریت اطلاعات و فناوری وصل کند. بنابراین نقطه شروع، «کدام فرایند را پیاده کنیم؟» نیست؛ نقطه شروع این است که سازمان چه نتیجهای میخواهد.
طراحی متناسب با سازمان مهمتر از اجرای یک نسخه یکسان برای همه است.
سناریو: هیئتمدیره میخواهد قطعی سرویسهای دیجیتال کم شود
هدف کسبوکار کاهش اختلال سرویس و حفظ اعتماد مشتری است. تیم IT میتواند دهها پروژه پیشنهاد کند، اما حاکمیت باید بداند کدام قابلیت، ریسک و شاخص به این هدف مرتبطاند.
در اینجا COBIT کمک میکند هدف به موضوعاتی مانند Availability، Risk Optimization، Change، Continuity و Performance Monitoring شکسته شود و مسئولیت تصمیمها روشن گردد.
مسئله را درست تعریف کنیم
COBIT بین Governance و Management تفاوت میگذارد. هیئت حاکم جهت، اولویت و نظارت را تعیین میکند و مدیریت برنامهریزی و اجرا را پیش میبرد.
اگر این دو سطح مخلوط شوند، یا مدیران ارشد وارد جزئیات عملیاتی میشوند یا تصمیمهای حاکمیتی بدون مالک میمانند.
| لایه | پرسش | نمونه خروجی |
|---|---|---|
| هدف کسبوکار | چه نتیجهای میخواهیم؟ | کاهش اختلال سرویس |
| هدف حاکمیتی | چه چیزی باید هدایت و پایش شود؟ | ریسک و ارزش خدمت |
| هدف مدیریتی | چه قابلیتهایی اجرا شوند؟ | Change، Continuity، Monitoring |
| شاخص | از کجا بفهمیم بهتر شده؟ | Availability و Change Success |
| مسئولیت | چه کسی تصمیم/اجرا/نظارت میکند؟ | Board، CIO، Process Owner |
مسیر اجرایی پیشنهادی
1. یک مسئله واقعی انتخاب کنید
به جای شروع با کل چارچوب، یک درد مهم مثل Availability، Cyber Risk یا Portfolio را انتخاب کنید. این کار ارزش COBIT را ملموس میکند.
2. هدف را به زبان کسبوکار بنویسید
«پیادهسازی APO» هدف کسبوکار نیست. هدف باید نتیجهای مثل کاهش ریسک، افزایش قابلیت اعتماد یا بهبود ارزش سرمایهگذاری باشد.
3. Design Factorها را در نظر بگیرید
اندازه، صنعت، ریسک، مدل تامین و نقش فناوری در سازمان روی طراحی سیستم حاکمیت اثر میگذارند.
4. مسئولیت Governance و Management را جدا کنید
مشخص کنید چه کسی جهت میدهد، چه کسی اجرا میکند و چه کسی نتیجه را پایش میکند.
5. شاخص را به تصمیم وصل کنید
هر KPI باید به یک سؤال مدیریتی پاسخ دهد. اگر عدد تغییر کرد، چه تصمیمی ممکن است گرفته شود؟
از کجا بفهمیم مسیر درست است؟
بلوغ COBIT را فقط با تعداد Processهای مستند نسنجید. کیفیت تصمیم، شفافیت مالکیت، کاهش ریسک و ارتباط سرمایهگذاری IT با هدف کسبوکار مهمترند.
اگر مدیر ارشد بتواند رابطه بین یک KPI فناوری و یک نتیجه کسبوکار را توضیح دهد، چارچوب از سطح سند فراتر رفته است.
خطاهای رایج
- پیادهسازی COBIT به شکل چکلیست کامل از روز اول.
- شروع از نام فرایندها به جای مسئله کسبوکار.
- مخلوطکردن Governance و Management.
- KPIهای زیاد بدون تصمیم مشخص.
لینکهای داخلی برای ادامه مطالعه
جمعبندی
COBIT قرار نیست سازمان را شبیه کتاب کند؛ باید چارچوب را متناسب با مسئله و زمینه سازمان طراحی کرد.
شروع از هدف کسبوکار و حرکت به سمت هدف حاکمیتی، مسئولیت و شاخص، مسیر بسیار عملیتری از اجرای فهرست بلند کنترلهاست.
کلیدواژههای این راهنما: پیادهسازی COBIT، COBIT 2019، IT Governance، حاکمیت فناوری اطلاعات، Governance Objectives
